Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Święto Matki Bożej Królowej Polski

3 maja 1791 r. Sejm Czteroletni, zwołany w celu naprawy upadającej Rzeczpospolitej, uchwalił ustawę rządową, która przeszła do historii jako Konstytucja 3 Maja. Była pierwszym w Europie i drugim na świecie aktem prawnym regulującym podstawy ustrojowe państwa. Oprócz święta narodowego na cześć Konstytucji 3 Maja, obchodzimy też Święto Matki Boskiej Królowej Polski.


Była ostatnią próbą ratowania Rzeczpospolitej przez lata trawionej prywatą, marazmem, korupcją, zdradą na rzecz silnych sąsiadów, którzy stopniowo uzależniali od siebie słabą militarnie i politycznie Polskę. Jak na swoje czasy i polskie warunki społeczne była dziełem postępowym i nowoczesnym. To konstytucji zawdzięczamy m.in. nowoczesne pojęcie narodu jako wspólnoty osób posługujących się tym samym językiem i związanych tą samą tradycją.
Autorami konstytucji był m.in. król Stanisław August Poniatowski, a jej ostateczną formę zawdzięczamy Hugonowi Kołłątajowi. Na mocy ustawy zasadniczej umocniono władzę króla (tron polski stał się dziedziczny), Sejmu (zniesiono liberum veto), wprowadzono trójpodział władzy i nadano podstawowe prawa innym niż szlachta grupom społecznym.

Konstytucja 3 Maja nie weszła jednak w życie. Powstała zbyt późno, by uratować Ojczyznę i zmobilizowała wrogów Narodowi Polskiemu, obawiających się, że Polacy wzmocnią państwo. Rok po uchwaleniu Konstytucji Polska padła ofiarą zdrajców spod znaku konfederacji targowickiej, którzy dla ratowania prywatnych interesów sprzedali Polskę Rosji. Wojna zakończyła się II rozbiorem, a 3 lata później sąsiedzi zagarnęli resztę ziem Rzeczpospolitej.

Konstytucja 3 Maja miała odegrała jednak ogromną rolę w dziejach Narodu Polskiego. Stała się testamentem I Rzeczpospolitej, inspiracją i podporą dla pokoleń Polaków walczących o niepodległość przez 123 lata niewoli. Jej idee i przykład walki o niezależność do końca, wbrew twardej rzeczywistości, przyświecały powstańcom Tadeusza Kościuszki, żołnierzom czasów Napoleona, powstania listopadowego i styczniowego, powstań wielkopolskich i śląskich. Swoistym symbolem musi być przecież III powstanie śląskie, które udowodniło przywiązanie Ślązaków do Ojczyzny, a wybuchło właśnie 3 maja, 130 lat po uchwaleniu konstytucji. Wolna Ojczyzna uhonorowała dzień 3 maja, ustanawiając święto narodowe.