Rocznica śmierci Generała Fieldorfa-Nila

nilDziś mija 60. rocznica zamordowania gen. Augusta Emila Fieldorfa-Nila, żołnierza Polski Podziemnej, skazanego na karę śmierci w sfingowanym procesie sądowym i zamordowanego 24 lutego 1953 r.

August Emil Fieldorf urodził się 20 marca 1895 r. w Krakowie. W 1914 r. zgłosił się na ochotnika do I Brygady Legionów, od listopada 1918 r. walczył w szeregach Wojska Polskiego. Po zakończeniu walk pozostał w służbie czynnej jako żołnierz garnizonu wileńskiego. W wojnie obronnej 1939 r. był dowódcą 51. Pułku Piechoty.
Po Wrześniu przedostał się do Francji, a następnie jako pierwszy emisariusz został przerzucony do kraju. Początkowo działał w warszawskim Związku Walki Zbrojnej, a od 1941 r. w Wilnie i Białymstoku.

W sierpniu 1942 r. został mianowany dowódcą Kedywu KG AK. Służbę na tym stanowisku pełnił do lipca 1944 r., gdy został mianowany zastępcą dowódcy Armii Krajowej, gen. Tadeusza Bora-Komorowskiego. Na krótko przed upadkiem powstania warszawskiego, rozkazem Naczelnego Wodza Kazimierza Sosnkowskiego z 28 września 1944 r., awansowano go na stopień generała brygady i mianowano na stanowisko Naczelnego Komendanta organizacji „NIE”, kadrowego odłamu Armii Krajowej przygotowanego do działań w warunkach sowieckiej okupacji.

7 marca 1945 r. został aresztowany przez NKWD w Milanówku pod fałszywym nazwiskiem Walenty Gdanicki. Nie rozpoznano go i został pod fałszywym nazwiskiem zesłany do obozu pracy na Uralu. W 1947 r. wrócił do Polski i osiedlił się pod fałszywym nazwiskiem w Białej Podlaskiej. Nie powrócił już do pracy konspiracyjnej. Przebywał następnie w Warszawie i Krakowie, a w końcu osiadł w Łodzi.

10 listopada 1950, po ogłoszeniu amnestii, zgłosił się do Rejonowej Komendy Uzupełnień w Łodzi i ujawnił się. Po wyjściu z siedziby RKU został aresztowany przez UB i osadzony w areszcie śledczym MBP na ul. Koszykowej w Warszawie, a następnie na Rakowiecką.

Został oskarżony o wydawanie rozkazów likwidowania przez AK partyzantów radzieckich. Pomimo tortur Fieldorf odmówił współpracy z Urzędem Bezpieczeństwa. Po sfingowanym procesie generał Fieldorf został 16 kwietnia 1952 r. skazany na karę śmierci przez powieszenie. 20 października 1952 r. Sąd Najwyższy na posiedzeniu odbywającym się w trybie tajnym, zatwierdził wyrok. Prezydent Bolesław Bierut nie skorzystał z prawa łaski. Mordu sądowego dopełniono 24 lutego 1953 r.

Oprawców gen. Fieldorfa-Nila nigdy nie ukarano. Prokuratorami w sprawie byli: Helena Wolińska, Beniamin Wejsblech, Paulina Kern, sędziami: Maria Gurowska vel Górowska (sędzia sądu wojewódzkiego), Emil Merz, Gustaw Auscaler i Igor Andrejew (sędziowie Sądu Najwyższego), Bronisław Malinowski i Mieczysław Szymański (ławnicy).

Do dziś nie znamy miejsca pochówku gen. Fieldorfa-Nila, choć wg niedawnych ustaleń historyków IPN, znajduje się on na Powązkach. Tam też, na cmentarzu wojskowym, znajduje się symboliczny grób Generała Fieldorfa-Nila.