70. rocznica zakończenia blokady Leningradu

Leningrad327 stycznia Rosja obchodzi rocznicę zakończenia blokady Leningradu podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Siedemdziesiąt lat temu radzieckie wojska wyzwoliły miasto nad Newą spod oblężenia nazistów, które trwało przez prawie 900 dni.

27 stycznia Rosja obchodzi rocznicę zakończenia blokady Leningradu podczas Wielkiej Wojny Ojczyźnianej. Siedemdziesiąt lat temu radzieckie wojska wyzwoliły miasto nad Newą spod oblężenia nazistów, które trwało przez prawie 900 dni. Dzisiaj, 26 stycznia, w Petersburgu – ówczesnym Leningradzie – wystartował maraton „Droga Życia”, a na terenie Kompleksu Memorialnego odbyła się wojenno-historyczna rekonstrukcja „W pasie przełomu”.

Mieszkańcy Leningradu przez 872 dni, pokonując głód, mrozy i naloty, odważnie walczyli o swoje miasto. Oblężenie rozpoczęło się 8 września 1941 roku. Leningrad został całkowicie wyzwolony 27 stycznia 1944 roku. Blokada Leningradu stanowi przykład niezwykłej odwagi i wytrwałości armii i cywilów. To nie tylko jedna z najbardziej tragicznych kart w historii II wojny światowej, lecz również wydarzenie na skalę światową, uważa członek Akademii Nauk Wojskowych, historyk Jurij Rubcow:

Nie tylko nasi, rosyjscy historycy, ale również naukowcy ze Stanów Zjednoczonych i inni zagraniczni autorzy podkreślali unikatowy charakter wyczynu oblężonego Leningradu, ludzi – mieszkańców miasta nad Newą – oraz armii. Przecież obrona odbywała się w najtrudniejszych warunkach. Całkowite oblężenie, głód, zimno, antysanitarne warunki dnia codziennego. Dzięki tym oraz wielu innym czynnikom bitwa o Leningrad traktowana jest jako wydarzenie, które zostawiło pamiętny i głęboki ślad w historii wojny.

Bohaterska obrona Leningradu odegrała ważną rolę także w innych kluczowych bitwach w tamtym okresie, a także wpłynęła na wynik wojny, powiedział dalej historyk:

Nie tylko sam fakt całkowitego przełamania blokady w styczniu 1944 roku, ale również wszystkie etapy obrony miasta niewątpliwie wnosiły zmiany zarówno w strategiczne plany walczących stron, jak i w nastroje rosyjskich żołnierzy na froncie i tyłach. Fakt, że miasto przez prawie 900 dni – najpierw całkowicie, a później, przez ostatni rok, częściowo zablokowane – przetrwało, miało na niemieckich i fińskich żołnierzy demoralizujący wpływ. Przecież Niemcy, podchodząc do Leningradu we wrześniu 1941 roku, byli przekonani, że po 1-2 miesiącach go zajmą.

Z roku na rok świadków tamtych wydarzeń jest coraz mniej. Zinaida Szewkunenko miała 7 lat, gdy wybuchła wojna. W oblężonym mieście spędziła półtora roku. Ówczesna uczennica pierwszej klasy nie od razu uświadomiła sobie okrucieństwo tego, co się dzieje. „Bałam się, byłam głodna i zmarznięta” – dzieli się swoimi wspomnieniami Zinaida Szewkunenko:

Kiedy w sierpniu 1941 roku zostały zbombardowane babajewskie magazyny, racje pokarmowe od razu się zmniejszyły. Dzieciom wydawano 125 g chleba, a pracującym – 250 g chleba. Naloty odbywały się zazwyczaj w nocy, ale w naszym domu mieliśmy schron. Schodziliśmy tam, siedzieliśmy, a nawet spaliśmy na siedząco. Później miasto zaczęto ostrzeliwać. Nasz dom ocalał i nie był ostrzeliwany, ale inne budynki zostały poważnie uszkodzone. Brat i siostra zmarli, przez dłuższy czas mieszkaliśmy z mamą same. Potem zachorowała mama. Kiedy zostałam sama, oddano mnie do domu dziecka i „Drogą Życia” wywieziono z miasta.

Natomiast Lidia Chomicz, również mieszkanka oblężonego Leningradu, bez względu na młody wiek została w oblężonym Leningradzie do końca i na wszelkie możliwe sposoby pomagała mieszkańcom w przetrwaniu blokady. Uczyła się w szkole muzycznej i za pomocą sztuki starała się wesprzeć na duchu żołnierzy i mieszkańców. Oto co opowiada Lidia Chomicz:

Zostały stworzone specjalne brygady, składające się z pianistów, skrzypków, symfonistów, wiolonczelistów i deklamatorów. Rozwożono nas po różnych miejscach – do fabryk i szpitali. W szpitalu na początku występowaliśmy w auli, gdzie zbierali się ranni żołnierze, którzy byli w stanie chodzić. Jednak często robiliśmy koncerty w salach, gdzie przebywali leżący ranni. Przynosiliśmy do sali pianino i graliśmy kolejny koncert. Najlepiej zapamiętałam przełom i całkowite zniesienie blokady. Wówczas nauczycielka naszej klasy muzycznej zorganizowała koncert, poświęcony zwycięstwu Armii Czerwonej na Froncie Leningradzkim. Koncert odbył się 28 stycznia 1944 roku. Do tej pory pamiętają go wszyscy, którzy jeszcze żyją.

Z okazji 70. rocznicy zniesienia blokady w Petersburgu zostały otwarte wystawy i ekspozycje, poświęcone wydarzeniom z tamtych czasów. Od 20 stycznia w mieście odbywa się akcja „Wstążka Leningradzkiego Zwycięstwa”. Morową wstążkę w oliwkowym i zielonym kolorze dodawano do medalu „Za obronę Leningradu”, którym wyróżniano wojskowych i cywilnych obrońców miasta. Ponadto niektóre dzielnice miasta nad Newą zamieniły się w „Ulicę Życia”: tymczasowo umieszczono na nich „jeże”, czyli zapory przeciwpancerne, aby przypomnieć współczesnym mieszkańcom, jak wyglądało miasto w latach 1941-1944. W przededniu obchodów w Smolnym gubernator Petersburga Georgij Połtawczenko wręczył dokumenty na nowe mieszkania 26 kombatantom Wielkiej Wojny Ojczyźnianej i osobom, wyróżnionym znakiem „Mieszkańca Oblężonego Leningradu”.
za http://polish.ruvr.ru/ Milena Faustowa