70. rocznica wyzwolenia KL Auschwitz-Birkenau

auschwitz1Dziś obchodzimy 70. rocznicę wyzwolenia niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau, który stał się swoistym symbolem zagłady, jaką jedni ludzie zgotowali innym. Z okazji rocznicy w dawnym KL Auschwitz-Birkenau odbędą się uroczystości z udziałem ok. 300 żyjących jeszcze więźniów obozu i delegacji państwowych z całego świata.

Niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady w Auschwitz-Birkenau został utworzony w 1940 r. przez niemieckich okupantów jako miejsce eksterminacji Polaków. Rozkaz założenia obozu wydał Heindrich Himmler, a jego komendantem mianowano Rudolfa Hoessa.

W 1941 r., oprócz obozu w Auschwitz, rozpoczęto budowę drugiego obozu w pobliskiej wsi Brzezince (Birkenau). Tu też zbudowano ogromne komory gazowe, w których ginęli więźniowie. W 1942 r. masowo zaczęto przywozić tu Żydów w związku z planem ich wymordowania, czyli akcją „ostatecznego rozwiązania kwestii żydowskiej”.

Pierwszymi więźniami obozu byli Polacy: polska inteligencja, duchowni, później osoby aresztowane w łapankach, ofiary deportacji ludności Zamojszczyzny, powstańcy warszawscy. Według szacunkowych danych w obozie przebywało w sumie ok. 1,3 mln więźniów, z czego 1,1 mln to Żydzi, ok. 150 tys. – Polacy, ok. 23 tys. Cyganów i ok. 40 tys. różnych innych narodowości.

Zginęło ok. miliona Żydów, ok. 100 tys. Polaków, 21 tys. Cyganów i 30 tys. osób innych narodowości. Ginęli w komorach gazowych, egzekucjach, z głodu, wycieńczenia, chorób, w wyniku nieludzkich eksperymentów medycznych i mordowani przez bestialskich oprawców.

W miarę zbliżania się wojsk sowieckich, od sierpnia 1944 r., Niemcy próbowali zacierać ślady zbrodniczej działalności i pozbywać się jej świadków, a połowie stycznia 1945 r. podjęto decyzję o ewakuacji obozu. W morderczych Marszach Śmierci na zachód ginęli kolejni wycieńczeni więźniowie.

27 stycznia 1945 r. do obozu weszły wojska 10 Lwowskiej Dywizji Piechoty I Armii Frontu Ukraińskiego. Przebywało w nim wówczas jeszcze 9 tysięcy więźniów, w tym 500 dzieci, których Niemcy nie zdążyli wymordować. Większość z nich zmarła z wycieńczenia i chorób.

W 1940 r. dobrowolnym więźniem obozu został rotmistrz Witold Pilecki, którego zadaniem było stworzenie raportu na temat sytuacji w obozie. Szczegółowe raporty są wstrząsającą lekturą na temat charakteru obozu i męczeństwa jego więźniów. Po ucieczce Pileckiego z Auschwitz w 1943 r. raporty zostały przekazane za pośrednictwem struktur Armii Krajowej aliantom.